کوچه وداد در بجنورد

به گزارش بجنوردزیبا، پاییز سال گذشته، تابلوی قدیمی کوچه‌ی “وداد بجنوردی” یا همان ” کَلْوَه قَرو” کنده شد و تلاش برخی افراد با پرس‌و‌جو از اعضای محترم شورای شهر و کارکنان مرتبط در شهرداری برای یافتن علت این رفتار به جایی نرسید.

هر چند تغییر نام کوچه ها طی سال های اخیر امری طبیعی بوده، اما حذف تابلوی این کوچه ی قدیمی ظاهراً و براساس شنیده ها، تنها ریشه در سوء تفاهمی داشته است.

هر چند خوشبختانه با پیگیری شهروندان، مدتی پیش نام “میرزا محمدحسین وداد بجنوردی” مشهور به حاجی وکیل (۱۲۳۶ – ۱۳۲۲) که بر اساس شواهد تاریخی، اولین نماینده ی مردم بجنورد در مجلس سلسله‌ی قاجار بوده است، بر سینه‌ی دیوار کوبیده شد.

اما اگر کمی به پیشینه‌ی فرهنگی شهرمان برگردیم، نام افراد و شخصیت‌هایی را بر سر هر کوی و برزنی می‌بینیم که قطعاً انسان هایی تاثیرگذار و درست کردار بوده‌اند و تنها تمکن مالی سبب نشده است که اسمی از آن ها بر پیشانی دیواری درخشیده شود.

برای مثال می‌توان از کوچه‌ی نظام الشریعه، جاجرمی، وحدت، سلطانی، مرتضوی، تاتاری، حکیم شفایی، مستوفی، پاشازاده و گرمه‌ای نام برد که هر یک از این افراد، با به جا گذاشتن خاطراتی نیک در اذهان شهروندان، سر بر بالین پر مهر مادر زمین گذاشته‌اند.

هر چند بقیه ی همشهریانی که تا اوایل دهه‌ی ۵۰ ، نام و یادی از آن ها بر کوچه باغ‌های کاهگلی این شهر مانده است، هر یک دارای منش و رفتاری انسانی بوده که با واگذاری بخشی از باغ و ساختمان مسکونی شان، مسیرهای بسته را باز کرده و شرایط رفت و آمد را برای دیگران آسان تر کرده‌اند.

برای مثال از باغ مرحومان ” حاج میرزا احمد مرتضوی” و “محمد اسماعیل گرایلی”، مشهور به تاجر بجنوردی می توان نام برد که چهارراه ۱۷ شهریور فعلی از دل آن متولد شد و خیابان طالقانی شرقی که تا اوایل دهه‌ی ۴۰ به “کوچه سنگی” و بعد “خیابان سنگی” مشهور بود، به سمت پارک شهر امتداد یافت.

گذشته ی تاریخی هر محله و منطقه، بخشی اجتناب ناپذیر و تاثیر گذار از این شهر است که هزاران رخداد تلخ و شیرین در اندیشه ی ساکنین قدیمی آن به یادگار مانده است.

به همان سبب شاید لازم باشد تا اعضای محترم شورای نام گذاری، با دقت بیشتری در پیشینه ی آن ها نسبت به تغییر نام ها نگاه کنند.

از جمله چهارراه “باسکول” که با گذاشتن تندیس “خیام” شاعر و ستاره شناس و حذف آن بعد از کوتاه مدتی و نام گذاری جدید با عنوان چهارراه “پیام”، نتوانسته است بر سر زبان ها بیفتد که بعید است حتی در مکاتبه های اداری هم از عنوان چهارراه پیام استفاده شود!

هم چنان که کمتر کسی اطلاع دارد به جای چهارراه “زایشگاه” باید گفت “کمال الملک!”
و یا محله ی قدیمی “بربرقلعه” در نیروگاه که” صادقیه” نام گذاری شده است.

کاش کمی به این موضوع می‌اندیشیدیم که عنوان بربر قلعه، ریشه در تاریخ این مرز و بوم دارد و با تغییر نام، کمکی به شناخت و یا حذف آن از خاطره ها و استفاده به عنوان دادن نشانی به دیگران نکرده ایم!

هر چند که شک نداریم نام گذاری هر محله و منطقه در بجنورد و اطراف آن، هرگز بدون حکمت و دلیل نبوده است.

چرا که وقتی ناحیه ای از این شهر با نام ” کَلپاسَه زار” شناخته شده است، به طور قطع، زمین آن منطقه، استعداد رشد و نمو و زندگی چنین موجوداتی را داشته است که بر اساس توافقی همگانی، بیش از یک قرن است این عبارت را می شنویم.

و محله ای با نام ” دروازه گرگان”(خیابان شهید محمدعلی صفا) در ضلع شمالی شهر، که دروازه ی خروجی کاروان ها به سمت گرگان بوده است.

هم چنان که “چُقُّر باغ” [ باغ گود ]در حوالی “بش قارداش” اشاره به گودی و پست و بلندی مسیر دارد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
احسان حصاری مقدم

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای اجباری علامت گذاری شده اند *